Informacje
Pełne odtworzenie społeczno-politycznej działalności reprezentantów wileńskiego środowiska historycznego jest w tej chwili niemożliwe. Informacje na ten temat zgromadzone w kartach dokumentacyjnych są jeszcze nieliczne, mają charakter bardzo fragmentaryczny. Nie można dokonać w tej sytuacji szczegółowej analizy orientacji politycznej poszczególnych osób, oceny stopnia ich aktywności politycznej, a także stosunku członków badanej grupy do istotnych wydarzeń zachodzących w państwie w latach 1918-1939.
Starsza generacja brała bezpośredni udział w ruchu niepodległościowym, jak również w wydarzeniach lat 1918-1920. Spośród szczególnie zasłużonych w walce o niepodległość i jej utrzymanie należy wymienić: Ludwika Abramowicza - aktywnego członka POW, redaktora „Strażnicy" i „Wiadomości Wojennych", kierownika Biura Prasowego Tymczasowej Rady Stanu i członka Komisji Litewskiej TRS, który przez cały okres międzywojenny opowiadał się za ścisłą współpracą z Litwami i Białorusinami; Wacława Studnickiego - od 1896r. czynnego działacza PPS, wielokrotnie aresztowanego za działalność niepodległościową, więźnia warszawskiej Cytadeli; Waleriana Meysztowicza - bohaterskiego oficera 13 pułku ułanów wileńskich, odznaczonego Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych; Alfonsa Parczewskiego - aresztowanego w 1906 r. za działalność niepodległościową, przewodniczącego Bloku Niepodległościowego w Tymczasowej Radzie Stanu; Witolda Staniewicza - komendanta POW na powiat trocki, uczestnika samoobrony wileńskiej w latach 1918-1919 i adiutanta gen. L. Żeligowskiego.
W szeregach Wojska Polskiego walczyli w latach 1918-1920: Iwo Jaworski, Ryszard Mienicki, Stanisław Pigoń i Jakub Sawicki.
Wielu historyków wileńskich brało aktywny udział w umacnianiu i rozwoju życia narodowego na terenie Wileńszczyzny, w szerzeniu kultury, w działalności różnorodnych instytucji i organizacji społecznych.
Szczególną rolę odegrali wileńscy historycy w działalności oświatowej, popularyzując w różnych środowiskach swe osiągnięcia naukowe, a także prowadząc szeroką akcję odczytową, organizując sesje popularnonaukowe. W tych formach popularyzacji wiedzy historycznej (i pozahistorycznej) brali udział: M. E. Brensztejn, M. Burbianka, H. Cehak-Hołubowiczowa, St. Cywiński, J. Jaworski, F. Koneczny, J. Obst, T. Turkowski, A.
Ciekawe artykuły
Tylko dla 28 późniejszych przedstawicieli środowiska wileńskiego historia była zasadniczym kierunkiem studiów. Zainteresowania większości reprezentantów środowiska skupiały się w toku studiów na prawie, historii literatury, teologii, sztuce; wielu studiowało nauki przyrodnicze, rolnictwo, architekturę i medycynę. Zmiana zainteresowań naukowych, ukształtowanie historycznego kierunku badań następowało w takim przypadku najpóźniej, po ukończeniu 25 czy 30 lat.
Spośród historyków sensu stricto tylko ośmiu odbywało studia uzupełniające: Aleksy Deruga po ukończeniu studiów w USB w Wilnie uzupełniał wykształcenie jako stypendysta w Szkole Nauk Politycznych przy Instytucie Badawczym Europy Wschodniej; Janusz Iwaszkiewicz po studiach w Uniwersytecie Warszawskim odbył dodatkowe studia w UJK we Lwowie pod kierunkiem Szymona Askenazego; historyk kultury Ludwik Janowski po ukończeniu studiów historycznych w Kijowie uzupełniał je w Krakowie, Lwowie, w Monachium i Genewie; Henryk Łowmiański - absolwent USB w Wilnie - studiował dodatkowo nauki pomocnicze historii w Paryżu (1925/27); studia uzupełniali również Ryszard Mienicki w Dorpacie i Teofil Modelski w Wiedniu.... Czytaj więcej >>